ความหมายของ “ดนตรีบำบัด” สิบคนพูดก็สิบความหมาย

น้องฉงน: “พี่เรียนอะไรอ่ะคะ“ ผม: “เรียนดนตรีบำบัดครับ“ น้องฉงน: “ว้าวววว เรียนดนตรีบำบัด… แล้วมันเป็นยังไงอ่ะคะ“ ผม: “เอออ คือมันเกี่ยวกับ บลา บลา บลา“ บทสนทนาข้างต้นเป็นบทสนทนาที่คนเรียนดนตรีบำบัดทุกคนจะต้องได้เจอบ่อยที่สุดเมื่อถูกถามถึงสาขาที่ตัวเองกำลังเรียนอยู่ ไม่เพียงแค่คนไทยด้วยกันเท่านั้นที่จะถาม แม้แต่ฝรั่งเองก็งงเป็นไก่ตาแตกเหมือนกันเวลาที่เราบอกว่าเราเรียนดนตรีบำบัด หลังจากนั้นก็จะต้องมานั่งอธิบายให้ฟังกันว่ามันคืออะไรแล้วคนที่เรียนดนตรีบำบัดเขาต้องเรียนอะไรกันบ้าง ซึ่งบางทีผมก็คิดว่าคู่สนทนาของเราเขาไม่ได้อยากจะรู้จริงๆ หรอกว่ามันคืออะไร คงจะแค่ตื่นเต้นแล้วก็ไม่เคยเจอคนที่เรียนสาขานี้บ่อยนัก เลยถามออกมาแบบอัตโนมัติ ส่วนเขาจะเข้าใจได้มากน้อยแค่ไหนว่าที่จริงแล้วพวกเราทำอะไรนั้น คงไม่ต้องไปสืบอะไรให้มันวุ่นวายนัก แค่รู้ว่าเขายังจำได้ว่าผมเรียนดนตรีบำบัดในตอนที่เจอกันอีกครั้ง แค่นี้ผมก็ดีใจละ ทีนี้ถ้าเราอยากจะรู้จริงๆ ว่า “ดนตรีบำบัด” มันคืออะไร ยุคนี้ก็แค่เสิร์ชถามอากู๋ดู คุณก็จะได้คำตอบต่างๆ กันไป ถ้าเราเอาความหมายของมันมาเทียบกัน ความหมายของดนตรีบำบัดในภาษาอังกฤษก็ค่อนข้างแตกต่างกับความหมายในภาษาเยอรมันและต่างกับของภาษาไทย ส่วนภาษาอื่นผมไม่รู้เหมือนกันว่าเขาจะเขียนออกมาว่ายังไงบ้าง หากใครรู้ก็ช่วยสงเคราะห์ผมหน่อยนะครับ สำหรับความหมายในภาษาไทยเชื่อว่าหลายคนก็คงจะเคยผ่านตามาบ้างว่าดนตรีบำบัดคืออะไร เอาไปทำอะไรได้บ้าง ผมคงไม่ขยันที่จะไปรวบรวมมาให้ทุกท่านได้อ่าน ถึงผมจะขยันแบบนั้นก็ค่อนข้างมั่นใจว่าจะไม่มีคนตามอ่านอย่างแน่นอน ในบทความนี้ผมจึงไม่ขอเสียเวลามานั่งพิมพ์ว่าดนตรีบำบัดคืออะไร หรือแม่แต่ประโยชน์ของดนตรีมีอะไรบ้าง แต่ผมอยากจะชี้ให้เห็นว่าการที่เราจะบอกและให้คำนิยามกับของสิ่งหนึ่งนั้นเราควรทำความรู้จักมันให้ดีอย่างถ่องแท้เสียก่อน ในช่วงเวลาหนึ่งเราอาจจะมีความคิดเห็นกับของสิ่งนั้นในแบบหนึ่ง แต่พอเวลาผ่านไป เรารู้จักมันดีขึ้น เห็นในสิ่งที่ดีและสิ่งที่อาจจะเป็นข้อบกพร่องของมัน เราเองก็อาจจะเปลี่ยนทัศนะคติที่มีต่อของชิ้นนั้นไปเป็นอีกแบบ ยกตัวอย่างเช่น หงส์ ทุกๆ คนรู้อยู่ว่าหงส์เป็นสัตว์ปีกมีทั้งสีขาวและสีดำ สมมุติว่านาย ก….

เมื่อ “ดนตรี” และ “บำบัด” มาอยู่ด้วยกัน จาก “เสียงแห่งสุนทรีย์” สู่ “ศาสตร์แห่งการรักษา”

จากศิลปะแห่งเสียงสู่ศาสตร์แห่งการรักษา วิวัฒนาการของดนตรีจากการเล่นหรือการฟังเพื่อการผ่อนคลายไปสู่การใช้ดนตรีเพื่อการรักษา